NHỮNG MÙA HOA ĐI QUA ĐỜI NHAU

Truyện ngắn – Hoàng Thanh

 

Người ta thường nghĩ những đứa học chuyên Toán sống khô khan. Tuổi trẻ của họ chỉ có công thức, những bài chứng minh kín đặc hai mặt giấy, những đêm trắng vật lộn với hình học không gian và những kỳ thi kéo dài trong áp lực. Người ngoài nhìn vào luôn thấy họ lạnh, lý trí và ít cảm xúc.

Nhưng thật ra, những người học Toán thường yêu rất sâu. Bởi họ quen đi tìm lời giải cho mọi thứ trên đời. Cho nên khi gặp một người không thể giải nổi bằng logic, họ sẽ mang theo người ấy suốt cả thanh xuân.

Họ gặp nhau từ những năm học Trường THPT Chuyên Thái Bình.

Mùa thu năm ấy, Thái Bình nhiều gió. Những hàng xà cừ già trước cổng trường rụng lá đầy sân. Buổi sáng nào cũng nghe tiếng chổi tre quét xào xạc trên nền gạch cũ. Đám học sinh chuyên Toán nổi tiếng là lớp học “điên” nhất trường học giỏi, lì lợm, ít nói và luôn mang vẻ cô độc của những người sống quá nhiều trong đầu mình.

Chàng trai ngồi bàn cuối.

Cô gái ngồi cạnh cửa sổ.

Ngày đầu tiên vào lớp, thầy giáo viết lên bảng một bài toán cực khó rồi quay xuống hỏi:

- “Ai giải được?”

Cả lớp im lặng. Chỉ có cô gái đứng lên. Mái tóc dài buộc gọn sau lưng. Đôi mắt trong veo sau gọng kính mỏng. Cô cầm viên phấn trắng bước lên bảng, giải bài toán dài kín hai mặt bảng đen bằng một giọng nói nhỏ nhẹ đến mức tiếng quạt trần quay cũng đủ làm người ta phải nghiêng tai lắng nghe.

Chàng trai ngồi dưới nhìn cô rất lâu. Không phải vì cô đẹp nhất lớp. Mà vì lần đầu tiên trong đời, cậu thấy có người giải Toán giống như đang viết thơ. Từ hôm đó, cậu bắt đầu để ý cô gái ấy. Những buổi học đội tuyển kéo dài đến tối. Những chiều cả trường đã tan học, lớp chuyên Toán vẫn còn sáng đèn. Mùi phấn trắng, mùi giấy nháp và tiếng lật sách trở thành mùi của tuổi trẻ.

Họ thân nhau từ những bài toán khó. Có những hôm cả hai ngồi lì trong thư viện chỉ để chứng minh một dòng bất đẳng thức. Cô gái có thói quen cắn nhẹ đầu bút mỗi khi suy nghĩ. Còn chàng trai lại vò tóc đến rối tung mỗi lần bí lời giải.

Đám bạn trong lớp thường trêu:

- “Hai đứa này sau chắc cưới nhau.”

Cô gái đỏ mặt quay đi. Chàng trai thì cúi xuống giả vờ làm bài, nhưng khóe môi cứ lặng lẽ cười.

Tuổi mười bảy của họ đi qua rất chậm. Chậm như những chiều đạp xe qua cánh đồng lúa quê Thái Bình đầy mùi rơm mới. Chậm như những buổi mùa đông ngồi ăn khoai nướng trước cổng trường. Chậm như lúc hai người cùng trú mưa dưới mái hiên nhà văn hóa huyện mà chẳng ai dám nắm tay ai trước.

Mối tình đầu của những đứa học chuyên trong veo như thế. Không có quà đắt tiền. Không có những buổi hẹn hò xa hoa. Chỉ là những trang vở đầy nét chữ của nhau. Là cây bút mực chuyền qua chuyền lại suốt một học kỳ. Là những lá thư gấp nhỏ giấu trong cuốn sổ tay bài tập. Có lần cô gái bị sốt ngay trước kỳ thi học sinh giỏi quốc gia. Đêm ấy trời rét cắt da. Chàng trai đạp xe hơn mười cây số mang thuốc đến nhà cô. Cậu đứng ngoài cổng gọi khẽ:

- “Ngủ chưa?”

Cô gái chạy ra, tóc còn buộc vội.

Nhìn đôi bàn tay cậu tím tái vì lạnh, cô bật khóc.

Đó là lần đầu tiên họ nắm tay nhau.

Không lời tỏ tình.

Không hoa.

Không nhạc.

Chỉ có mùi gió mùa đông bắc và tiếng tim tuổi trẻ đập loạn trong lồng ngực. Rồi họ lên Hà Nội.

Hai đứa đều đỗ đại học với số điểm rất cao.

Chàng trai vào Đại học Bách khoa Hà Nội.

Cô gái học Đại học Luật Hà Nội.

Ngày xe rời bến Thái Bình, cô gái ôm chặt chiếc ba lô cũ, còn chàng trai cứ nhìn mãi cánh đồng ngoài cửa kính đang lùi dần phía sau. Thanh xuân của họ từ đó bước vào một thành phố rộng lớn hơn.

Hà Nội những năm ấy nghèo lắm.

Mùa hè nóng như đổ lửa.

Mùa đông lạnh buốt đến tận xương.

Họ sống trong những căn phòng trọ nhỏ đến mức chỉ kê vừa một chiếc giường đơn và cái bàn học ọp ẹp. Có tháng hết tiền, hai đứa chia nhau một gói mì tôm.

Có hôm chàng trai đi làm thêm đến hai giờ sáng rồi sáng hôm sau vẫn phải lên giảng đường học Cơ học kỹ thuật. Cô gái thì thức trắng đọc giáo trình luật dân sự dày cộm dưới ánh đèn vàng cũ kỹ.

Nhưng chưa bao giờ họ nghĩ sẽ rời bỏ nhau.

Những năm tháng ấy nghèo thật.

Nhưng đẹp.

Đẹp vì giữa vô vàn áp lực của tuổi trẻ, họ vẫn nhìn nhau như nơi để quay về.

Ban đầu chàng trai nghĩ mình sẽ trở thành kỹ sư điện làm nên những đường dây cao thế chạy khắp mọi miền tổ quốc.

Cho đến một đêm mùa đông, cậu ngồi viết cho cô gái bài thơ đầu tiên đăng báo. Bài thơ viết về một cô gái chuyên Toán thích ngồi nhìn mưa trên ô cửa lớp học. Rồi đến bài thơ về hoa Sữa một loài hoa có mùi thơm đặc quánh phố phường, nghe thoảng qua thì thích nhưng ở gần thì khó chịu. Bài thơ ấy được rất nhiều người đọc.

Từ đó, cậu bắt đầu sống bằng thơ nhiều hơn bằng những con số.

Còn cô gái càng ngày càng giỏi. Cô tốt nghiệp thủ khoa. Rồi ở lại trường giảng dạy. Sau này trở thành giáo sư luật nổi tiếng của trường ĐH Luật.

Bạn bè thường hỏi:

- “Một giáo sư luật sao lại lấy một nhà thơ?”

Cô chỉ cười.

Vì chỉ cô biết, người đàn ông ấy đã từng đi qua tuổi trẻ cô đẹp đến thế nào.

Họ cưới nhau vào một ngày Hà Nội có mưa phùn.

Không tiệc lớn.

Không váy cưới xa hoa.

Chỉ có vài người bạn cũ từ trường chuyên Thái Bình lên dự.

Đêm tân hôn mất điện. Hai người ngồi bên cửa sổ nghe tiếng mưa rơi ngoài hiên. Chàng trai châm một điếu thuốc rồi hỏi:

- “Nếu sau này anh chẳng thành công thì sao?”

Cô gái tựa đầu lên vai cậu:

- “Em chỉ sợ anh không còn viết nữa.”

Những năm sau đó, họ sinh hai cô con gái.

Ngôi nhà nhỏ luôn đầy sách.

Một nửa là sách luật.

Một nửa là thơ.

Có những đêm người phụ nữ chấm bài đến sáng, còn người đàn ông ngồi bên bàn viết bản thảo mới. Ngoài hiên, mưa Hà Nội rơi lặng lẽ. Trong căn bếp nhỏ, nồi cháo vẫn nghi ngút khói.

Họ đã từng yêu nhau như thế suốt gần ba mươi năm trời.

Cho đến khi tuổi trẻ qua đi.

Hai cô con gái trưởng thành. Một đứa sang Singapore học tài chính. Một đứa ở lại Hà Nội học luật giống mẹ.

Ngôi nhà bỗng rộng hơn.

Những khoảng lặng cũng dài hơn.

Người đàn ông càng già càng cô độc. Ông sống nhiều với thơ hơn với cuộc đời thực.

Còn người phụ nữ, sau bao năm làm nghề luật, đã học được cách giấu cảm xúc rất sâu.

Họ vẫn thương nhau.

Nhưng tình yêu đôi khi không chết vì hết yêu.

Mà vì quá mỏi mệt để bước tiếp cùng nhau.

Một đêm cuối thu, người phụ nữ đứng bên ban công nhìn mưa rất lâu rồi nói:

- “Hay mình sống khác đi…”

Người đàn ông hiểu.

Ông không hỏi thêm điều gì.

Chỉ lặng lẽ nhìn mái tóc người phụ nữ đã bạc trắng một nửa.

Ngoài trời, Hà Nội đang vào đông.

Cơn gió lạnh ấy giống hệt mùa đông năm họ mười bảy tuổi ở Thái Bình.

Chỉ khác là ngày ấy họ còn trẻ.

Còn bây giờ, thanh xuân đã nằm lại rất xa sau những mùa hoa cũ.

Sau ngày chia tay, người đàn ông rời Hà Nội.

Không ai biết chính xác ông đi khi nào. Chỉ biết một sáng cuối đông, căn nhà nhỏ đầy sách ở khu sala cao tầng khóa cửa im lìm. Những chậu hoa giấy ngoài ban công khô quắt trong gió lạnh. Trên bàn vẫn còn ly trà uống dở và một trang bản thảo viết dang dở câu thơ:

“Có những cuộc tình đi hết đời người

vẫn không đi hết một ánh mắt…”

Ông trở về Thái Bình.

Trở về vùng quê có con sông Luộc chảy qua tuổi thơ mình như một nhánh ký ức chưa bao giờ cạn.

Người ta bảo càng già, con người càng muốn quay về nơi mình bắt đầu. Nhất là những người đã đi qua quá nhiều dâu bể. Họ không còn muốn chen chúc giữa những thành phố đông đúc nữa. Chỉ muốn tìm một nơi có tiếng gió, có dòng sông cũ, có mùi rơm rạ để sống những năm tháng còn lại thật chậm.

Ông có một căn nhà nhỏ gần bên sông Luộc.

Ngôi nhà cũ có hàng cau trước ngõ, giàn mướp leo đầy mái bếp và một khoảng sân nhìn thẳng ra bờ sông. Mỗi sáng, ông ngồi uống trà nhìn sương tan trên mặt nước. Những chuyến đò ngang lặng lẽ đi qua như mang theo cả một thời tuổi trẻ.

Sông Luộc mùa nào cũng buồn.

Mùa đông nước xám như màu ký ức. Gió từ mặt sông thổi hun hút qua những bãi ngô non. Những cành gạo khẳng khiu đứng bên triền đê như những người già cô độc. Có những chiều ông ngồi rất lâu dưới gốc gạo đầu làng nhìn lũ trẻ chạy đuổi nhau ngoài bãi sông mà nhớ Hà Nội đến quặn lòng.

Nhớ người phụ nữ đã từng đi cùng mình gần nửa đời người. Nhớ căn bếp cũ đầy mùi sách và mùi tóc đàn bà sau những đêm mưa. Có những cuộc chia tay không làm người ta hết yêu.

Chỉ làm người ta học cách im lặng với nỗi nhớ của mình. Người đàn ông sống lặng lẽ ở quê như thế gần hai năm.

Ban ngày ông viết. Tối ra bờ sông đi bộ. Người trong làng dần quen với hình ảnh người đàn ông tóc bạc thường ngồi một mình ở quán nước đầu đê, tay cầm cuốn sổ cũ, thỉnh thoảng ngẩng lên nhìn dòng sông như đang đợi ai đó từ rất lâu rồi chưa tới.

Rồi ông gặp bà.

Một buổi chiều cuối xuân.

Hôm ấy sông Luộc đầy gió. Hoa gạo đỏ rực cả triền đê. Người phụ nữ mặc chiếc áo len màu nâu nhạt, đứng bên bến sông mua cá của một người chài lưới.

Bà ngoài bốn mươi còn trẻ khóe mắt đã có vài nếp nhăn.

Mái tóc được búi gọn sau gáy.

Nhưng đôi mắt lại dịu dàng lạ lùng. Đó là đôi mắt của một người đã đi qua rất nhiều mất mát mà vẫn còn giữ được sự mềm mại trong tâm hồn.

Sau này ông mới biết bà từng là giáo viên dạy Văn ở huyện bên lại là người yêu thơ từng lưu giữ những bài thơ của ông.

Chồng mất sớm.

Con gái đi học xa.

Bà sống một mình trong căn nhà nhỏ cuối làng, ngày ngày trồng hoa và đọc sách.

Họ quen nhau từ những buổi chiều bên bờ sông.

Không ai chủ động bước tới trước.

Chỉ là người này ngồi đó, rồi người kia cũng ngồi đó.

Có hôm cả hai im lặng suốt một buổi chiều mà không thấy ngượng.

Ở tuổi ấy, con người ta không còn yêu bằng những lời hoa mỹ nữa.

Họ yêu bằng sự có mặt.

Bằng cảm giác biết rằng giữa cuộc đời rộng lớn này vẫn có một người hiểu được nỗi cô đơn của mình.

Người phụ nữ thích nghe ông đọc thơ.

Còn ông lại thích nghe bà kể chuyện học trò cũ.

Có những đêm mất điện, họ ngồi ngoài hiên nghe tiếng côn trùng ngoài bãi sông và nhìn trăng loang loáng trên mặt nước.

Người đàn ông từng nghĩ trái tim mình đã cạn.

Sau cuộc hôn nhân kéo dài hơn ba mươi năm, ông tưởng mình sẽ không còn đủ sức để rung động thêm lần nào nữa.

Nhưng hóa ra con người kỳ lạ lắm.

Chỉ cần gặp đúng một ánh mắt dịu dàng giữa những năm tháng muộn màng, trái tim vẫn có thể hồi sinh như cỏ non sau mùa đông dài.

Một hôm người phụ nữ hỏi ông:

- “Ông còn nhớ người cũ nhiều không?”

Ông im lặng rất lâu.

Ngoài sông, con nước đang lên.

Tiếng mái chèo khua nhẹ vào đêm nghe buồn như một bản nhạc cũ.

Rồi ông nói:

- “Có.”

Người phụ nữ cười nhẹ.

- “Tôi cũng thế.”

Họ không ghen với quá khứ của nhau.

Vì đến tuổi này, ai cũng hiểu con người không thể sống mà không mang theo vài đoạn ký ức cũ trong tim.

Tình yêu muộn màng của họ không dữ dội như tuổi trẻ.

Không còn những đêm nhớ quay quắt.

Không còn những lá thư dài hay những cuộc gọi xuyên đêm.

Chỉ là mỗi sáng có người nhớ pha cho nhau ấm trà nóng.

Là chiều ra sông thấy có người đứng đợi dưới gốc gạo.

Là những lúc trái gió trở trời có người nhắc nhau mặc thêm áo.

Có lần người phụ nữ bảo:

- “Hồi trẻ tôi cứ nghĩ tình yêu phải thật lớn lao.”

Người đàn ông cười:

- “Còn bây giờ?”

Bà nhìn dòng sông trước mặt:

- “Bây giờ tôi chỉ cần một người cùng ngồi nghe nước chảy mà không thấy cô đơn.”

Chiều hôm ấy, sông Luộc đầy gió.

Hoa gạo rơi đỏ mặt đê như những đốm lửa cuối mùa.

Người đàn ông nhìn người phụ nữ bên cạnh, bỗng thấy lòng mình dịu xuống như mặt sông sau cơn mưa lớn.

Ông hiểu rằng cuộc đời này thật ra rất lạ. Có những người đến vào tuổi trẻ để dạy ta biết yêu say đắm. Có những người đến sau những đổ vỡ để dạy ta biết bình yên. Và hóa ra, sau tất cả những mùa hoa đã đi qua đời nhau, con người cuối cùng vẫn chỉ mong có một bàn tay để nắm lúc hoàng hôn xuống chậm bên dòng sông cũ.