HÀ NỘI, MÙA THƯƠNG CŨ

Truyện ngắn – Hoàng Thanh  

 

Có những cuộc tình đi qua đời người nhẹ như mưa bụi tháng Mười Hà Nội. Khi còn ở trong đó, người ta tưởng chỉ là một đoạn ký ức rất ngắn của tuổi trẻ. Nhưng đến khi bước qua rồi mới hiểu, hóa ra có những người sẽ ở lại trong tim mình lâu hơn cả một đời. Khánh gặp Ngọc vào cuối mùa thu năm hai đại học. Chiều hôm ấy Hà Nội có mưa. Cơn mưa không lớn, chỉ lất phất bay qua những con phố cũ, phủ lên thành phố một màu xám rất buồn. Trạm xe buýt trước cổng Đại học Sư phạm Hà Nội đông kín người trú mưa. Khánh đứng nép ở góc ngoài cùng, chiếc balo cũ sẫm màu nước đeo lệch trên vai, tay ôm tập giáo trình vừa photo từ tiệm sách cũ gần Đại học Bách Khoa Hà Nội.

Anh vừa kết thúc buổi thực hành kéo dài tới tối muộn. Gương mặt mệt mỏi, đôi mắt thâm quầng vì nhiều đêm thiếu ngủ. Rồi cô chạy vào trú mưa cạnh anh. Mái tóc dài hơi ướt, vài sợi dính trên gò má trắng xanh vì lạnh. Cô khẽ phủi nước trên tay áo len màu kem rồi nhìn logo Bách Khoa trên ngực áo anh.

- Anh học Bách Khoa à?

Khánh ngẩng lên.

- Ừ… sao em biết?

Cô cười.

Nụ cười nhẹ như gió mùa đầu đông.

- Vì nhìn anh giống kiểu người nhiều đêm không ngủ.

Khánh bật cười theo. Một nụ cười rất khẽ giữa buổi chiều mưa lạnh. Sau này anh mới hiểu, có những cuộc gặp gỡ bắt đầu bình thường đến mức người ta không hề biết rằng nó sẽ trở thành một phần sâu nhất trong ký ức mình.

Khánh sinh ra ở một vùng quê ven sông Luộc ở Thái Bình. Bố anh làm nghề đan chiếu, sau này chuyển sang bán chiếu dạo. Mẹ làm cán bộ hợp tác xã. Tuổi thơ của Khánh gắn với tiếng thoi dệt chiếu, với những buổi trưa hè nằm nghe tiếng quạt cũ quay lạch cạch và những chiều đạp xe trên con đường đất phủ đầy bụi.

Ngày nhận giấy báo đỗ Đại học Bách Khoa Hà Nội, mẹ anh khóc rất lâu. Còn bố chỉ ngồi im ngoài sân hút thuốc.

Mãi sau ông mới nói:

- Ráng học thành người. Khánh hiểu phía sau câu nói ngắn ngủi ấy là cả một đời hy vọng của cha mẹ gửi gắm vào mình. Vậy nên suốt những năm đại học, anh gần như chưa từng cho phép bản thân sống nhẹ nhõm.

Ban ngày đi học. Tối làm thêm ở quán bia gần trường. Cuối tuần nhận làm gia sư kiếm tiền trọ. Có những tháng cuối kỳ, anh sống bằng bánh mì không để tiết kiệm từng đồng.

Còn Ngọc khác anh hoàn toàn. Cô là sinh viên khoa Văn của Đại học Sư phạm Hà Nội. Ở cô luôn có một vẻ dịu dàng khiến người khác vô thức muốn nói chuyện nhẹ hơn khi đứng cạnh. Ngọc thích đọc sách. Thích mùi giấy cũ trong thư viện. Thích ngồi nhìn mưa hàng giờ mà không chán.

Sau buổi trú mưa hôm ấy, họ bắt đầu làm quen với nhau. Ban đầu chỉ là đi uống caffe nói chuyện vài câu hỏi thăm vu vơ.

“Anh ăn cơm chưa?”
“Hôm nay em thi thế nào?”
“Bách Khoa có nhiều bài tập lắm hả anh?”

Rồi từ lúc nào không biết, Khánh bắt đầu lấy cớ chạy ngang qua trường cô mỗi chiều. Từ Bách Khoa sang Sư phạm vốn chẳng thuận đường. Nhưng người trẻ khi yêu thường thích làm những điều vô nghĩa mà chính họ cũng không giải thích được. Chiếc đạp cũ màu xanh của anh quen dần với con phố Nguyễn Trãi giờ tan tầm đông nghịt người. Chiều nào Ngọc bước ra khỏi cổng trường cũng nhìn thấy anh đứng đợi dưới hàng cây, tay cầm ly trà đá đã tan gần hết đá lạnh.

- Đợi lâu chưa anh?

- Anh mới tới.

Thật ra anh thường đứng đợi gần nửa tiếng. Nhưng chưa bao giờ nói. Tình yêu thời sinh viên của họ giản dị đến mức nhiều năm sau nhớ lại, Khánh vẫn thấy lòng mình mềm đi. Những buổi hẹn hò chỉ là quán trà đá ven hồ Tây, một gói hướng dương và vài câu chuyện không đầu không cuối.

Có hôm cuối tháng, trong túi Khánh chỉ còn vài chục nghìn.

Anh ngại ngùng bảo:

- Hay hôm nay mình ăn bánh mì nhé?

Ngọc cười rất tươi:

- Em thích mà. Hai đứa ngồi trong căn phòng trọ chưa đầy mười mét vuông của anh, chia nhau nồi mì nghi ngút khói.

Ngoài trời mưa lộp bộp trên mái tôn.

Ngọc chống cằm nhìn anh:

- Sau này già đi chắc em sẽ nhớ mấy ngày như thế này lắm.

Khánh bật cười:

- Nghèo vậy mà cũng nhớ hả?

Ngọc gật đầu.

- Vì lúc này anh thương em nhiều nhất.

Khánh im lặng.

Một lúc lâu mới khẽ nói:

- Sau này anh vẫn thương em mà.

Ngọc nhìn anh rất lâu. Ánh mắt cô khi ấy trong veo như mặt hồ mùa thu. Có những điều khi còn trẻ người ta tin là thật suốt đời. Chỉ đến nhiều năm sau mới hiểu, tình yêu đôi khi không mất đi vì hết thương, mà vì cuộc sống đã khiến con người ta đổi khác.

Mùa đông năm ấy Hà Nội lạnh cắt da. Ngọc thường ngồi trong thư viện đợi Khánh làm đồ án tới khuya. Anh cặm cụi trước màn hình máy tính. Cô ngồi bên cạnh soạn giáo án thực tập. Hai người chẳng nói gì nhiều. Nhưng chỉ cần ngẩng đầu lên vẫn thấy người kia ở đó.

Đó là thứ hạnh phúc rất nhỏ của tuổi trẻ. Nhỏ đến mức khi đang có, người ta thường không biết mình may mắn đến nhường nào. Đêm nọ, lúc đưa Ngọc về ký túc xá, gió lạnh tràn qua từng con phố. Khánh tháo khăn quàng cổ của mình quấn cho cô.

Ngọc giữ tay anh lại:

- Còn anh thì sao?

Anh cười:

- Anh quen lạnh rồi.

Ngọc không biết rằng từ ngày yêu cô, anh bắt đầu sợ cô buồn hơn sợ chính mình cực khổ.

Có lần hai đứa ngồi trên cầu Long Biên đến tận khuya.

Dưới chân cầu, sông Hồng lặng lẽ chảy giữa màn sương mỏng.

Ngọc tựa đầu lên vai anh rồi hỏi:

- Sau này tụi mình có cưới nhau không anh?

Khánh im lặng rất lâu. Không phải vì không muốn. Mà vì sợ. Sợ mình chưa đủ giỏi để cho cô một tương lai tốt đẹp.

Rồi anh vẫn khẽ đáp:

- Có chứ.

Ngọc cười. Nụ cười hôm ấy đẹp đến mức nhiều năm sau mỗi lần nhớ lại, lòng anh vẫn đau âm ỉ. Rồi họ tốt nghiệp. Cuộc sống bắt đầu kéo cả hai về những phía khác nhau. Khánh được nhận vào một công ty công nghệ lớn. Ngày đầu tiên đi làm, anh đứng rất lâu dưới tòa nhà kính cao vút giữa trung tâm Hà Nội. Anh từng nghĩ chỉ cần cố gắng thêm chút nữa thôi, tương lai của cả hai sẽ tốt đẹp hơn.

Anh muốn mua nhà.

Muốn cưới Ngọc.

Muốn cho cô một cuộc sống đủ đầy.

Vậy nên anh lao vào công việc như một kẻ liều mạng. Sáng đi từ sớm. Đêm về khi phố đã ngủ. Những cuộc họp nối tiếp nhau. Những dự án kéo dài bất tận. Điện thoại lúc nào cũng đầy email công việc. Còn Ngọc trở thành giáo viên cấp ba ở một trường ngoại thành. Công việc của cô nhẹ nhàng hơn anh, nhưng lại nhiều khoảng trống hơn.

Khoảng trống để nhớ. Để chờ. Và để buồn. Có những tối cô đứng trước cổng công ty anh gần cả tiếng đồng hồ chỉ để gặp anh vài phút rồi lại lặng lẽ bắt xe về. Nhưng cô chưa từng trách. Vì cô hiểu anh đang cố gắng cho tương lai của họ. Chỉ là cô không biết có những thứ mất đi rất chậm. Chậm đến mức người ta không nhận ra cho tới khi mọi thứ đã quá muộn.

Một tối trời mưa rất lớn. Ngọc đứng dưới mái hiên trước công ty anh, tay ôm chiếc bánh kem nhỏ. Hôm ấy là sinh nhật Khánh. Cô muốn tạo cho anh một bất ngờ. Nhưng khi anh bước ra khỏi tòa nhà với gương mặt mệt mỏi và chiếc điện thoại vẫn sáng đèn vì công việc, Ngọc bỗng thấy khoảng cách giữa hai người xa đến lạ.

Khánh giật mình:

- Sao em không gọi anh?

Ngọc cười rất nhẹ:

- Em sợ làm phiền anh.

Câu nói ấy khiến tim Khánh nhói lên. Nhưng rồi anh vẫn chỉ im lặng. Anh không biết rằng có những tổn thương bắt đầu từ chính sự im lặng ấy. Khi một người con gái yêu quá lâu trong cô đơn, họ sẽ dần học cách giấu đi cảm xúc của mình. Và đến một lúc nào đó, họ cũng chẳng còn muốn nói nữa.

Khoảng cách giữa họ lớn dần theo năm tháng.

Tin nhắn ít hơn. Những cuộc gọi ngắn hơn. Có những tối ngồi cạnh nhau trong quán cà phê cũ, cả hai đều không biết phải nói gì.

Khánh mệt mỏi với công việc. Còn Ngọc mệt mỏi vì cảm giác mình đang dần biến mất trong cuộc đời anh.

Một lần cô hỏi:

- Anh còn thấy vui khi ở cạnh em không?

Khánh im lặng rất lâu. Sự im lặng ấy khiến mắt cô buồn đi. Thật ra anh vẫn yêu cô. Rất yêu. Chỉ là cuộc sống đã bào mòn anh đến mức chẳng còn đủ sức dịu dàng như trước nữa. Họ chia tay vào một chiều cuối đông. Quán cà phê cũ vẫn bật bản nhạc năm nào. Ngoài cửa kính, mưa phùn giăng kín phố. Ngọc ngồi đối diện anh, gầy hơn trước rất nhiều. Khánh muốn nói điều gì đó. Muốn giữ cô lại. Muốn ôm cô như những ngày còn là sinh viên nghèo chạy xe giữa đêm lạnh. Nhưng cuối cùng lại bất lực ngồi im.

Ngọc hỏi rất khẽ:

- Anh còn thương em không?

Khánh cúi đầu.

Rất lâu sau mới đáp:

- Có.

Chỉ một chữ thôi cũng đủ khiến mắt cô đỏ hoe. Bởi điều đau lòng nhất không phải là không còn yêu. Mà là vẫn còn thương nhau rất nhiều nhưng không thể tiếp tục nữa. Sau hôm ấy, Ngọc rời khỏi cuộc đời anh như một mùa mưa cũ.

Không ồn ào. Không trách móc. Chỉ lặng lẽ biến mất.

Khánh lao vào công việc nhiều hơn. Anh có mức lương mà ngày còn sinh viên chưa từng dám nghĩ tới. Có căn hộ riêng giữa Hà Nội rộng lớn. Nhưng càng trưởng thành, anh càng thấy lòng mình trống trải. Có những đêm đi ngang hồ Tây, anh lại nhớ Ngọc đến nghẹn lòng. Nhớ cô gái từng ngồi ăn mì tôm với anh những ngày cuối tháng. Từng ôm eo anh trên chiếc xe cũ giữa phố mùa đông. Từng đứng dưới mưa chờ anh chỉ để gặp vài phút ngắn ngủi. Anh nhận ra mình đã đánh mất điều quý giá nhất của tuổi trẻ. Không phải vì hết yêu. Mà vì mải mê chạy theo tương lai đến mức quên mất người con gái ấy chỉ cần hiện tại có anh bên cạnh.

Nhiều năm sau, Khánh vẫn sống ở Hà Nội.

Vẫn đi ngang qua Đại học Bách Khoa Hà Nội mỗi sáng.

Thỉnh thoảng anh lại chạy xe qua con đường gần Đại học Sư phạm Hà Nội. Hàng cây vẫn còn đó. Những cô gái trẻ vẫn ôm giáo trình bước vội dưới tán lá. Chỉ là người anh từng chờ năm ấy không còn đứng nơi ấy nữa. Người ta rồi cũng trưởng thành. Rồi cũng học cách sống cùng những điều dang dở.

Nhưng có những người, dù đã rời xa rất lâu, vẫn nằm lại trong ký ức như một mùa cũ không thể gọi tên. Ngọc từng thương anh bằng tất cả dịu dàng của tuổi trẻ. Còn anh, chàng trai Bách Khoa nghèo đến mức không mua nổi món quà tử tế cho người mình yêu, lại từng dành cho cô tất cả chân thành mà mình có. Và có lẽ trong suốt cuộc đời này, sẽ không còn ai yêu nhau trong veo như những năm tháng ấy nữa.