CHUYẾN TÀU ĐÊM

Tg: Hoàng Thanh

Chuyến tàu đêm

Có những cuộc gặp gỡ không bắt đầu bằng một lời hẹn. Chúng chỉ bắt đầu bằng một chuyến tàu đêm.

Nhiều năm sau, mỗi khi nghe tiếng còi tàu vọng về trong gió, anh vẫn nhớ rất rõ mùa thu năm ấy. Nhớ ga Thanh Hóa chìm trong màn sương mỏng. Nhớ những ngọn đèn vàng trải dài trên sân ga còn đọng nước sau cơn mưa chiều. Và nhớ dáng mẹ đứng lặng dưới mái hiên, chiếc khăn len mỏng quàng hờ trên vai, cứ dặn đi dặn lại: Ra Hà Nội nhớ giữ gìn sức khỏe. Đừng thức khuya quá. Có thiếu thốn gì thì viết thư về.

Cha đứng cạnh mẹ, không nói nhiều. Ông chỉ lặng lẽ đặt vào tay anh một cuốn sổ bìa xanh rồi vỗ nhẹ lên vai con trai. Làm kỹ sư thì càng phải biết giữ một tâm hồn biết rung động. Đó là món quà cuối cùng cha trao trước khi con trai lên đường.

Cha mẹ anh đều là giáo viên ở một trường cấp ba của huyện. Đồng lương thời ấy chẳng đủ dư dả, nhưng hai người vẫn dành dụm từng đồng để nuôi cậu con trai duy nhất bước vào giảng đường đại học. Trong ngôi nhà nhỏ đầy sách, anh lớn lên giữa mùi giấy cũ, tiếng phấn trắng và những buổi tối cả nhà ngồi dưới ngọn đèn dầu đọc sách cho nhau nghe.

Có lẽ cũng từ đó, anh yêu văn chương trước khi biết yêu một người con gái.

Mười chín tuổi. Sinh viên năm thứ nhất Trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Người ta vẫn nói tuổi mười chín là tuổi của những giấc mơ. Nhưng chỉ khi đi qua gần hết tuổi trẻ, người ta mới hiểu: phía trước không chỉ có bầu trời rộng mở mà còn có những cơn gió ngược, những thử thách khiến con người lớn lên trong lặng lẽ.

Con tàu từ từ rời ga. Những mái ngói quê nhà lùi dần sau ô cửa kính. Tiếng bánh sắt đều đặn lăn trên đường ray như nhịp thời gian đang chở theo một chàng trai rời tuổi học trò để bước vào cuộc đời.

Anh tìm chỗ ngồi cạnh cửa sổ.

Đúng lúc ấy, một cô gái mang theo chiếc va li nhỏ và chiếc ba lô vải màu xanh loay hoay tìm số ghế.

Cô nhìn tấm vé rồi nhìn quanh, có phần lúng túng.

Anh khẽ dịch chiếc túi của mình sang một bên.

"Em ngồi đây phải không?"

Cô mỉm cười.

"Dạ."

Giọng nói nhỏ, trong và có chút e dè.

Cô ngồi xuống, khẽ vuốt lại mái tóc còn vương hơi nước sau cơn mưa.

Một lúc sau, chính cô chủ động bắt chuyện.

"Anh cũng ra Hà Nội ạ?"

"Ừ."

"Anh học ở đó?"

"Anh là sinh viên năm nhất Bách khoa."

Đôi mắt cô sáng lên.

"Em cũng ra Hà Nội. Nhưng để ôn thi."

"Đi một mình?"

Cô gật đầu.

"Nhà có người quen trên đó. Mẹ bảo cứ mạnh dạn đi, nếu cứ sợ thì chẳng bao giờ bước ra khỏi lũy tre làng."

Anh nhìn cô gái trước mặt.

Mới mười tám tuổi.

Lần đầu tiên rời quê.

Một mình lên thành phố.

Trong ánh mắt ấy có sự hồi hộp của tuổi trẻ, nhưng cũng có một nghị lực rất lặng lẽ.

"Em tên gì?"

"Lan."

"Quê ở đâu?"

"Yên Thọ”

Anh bật cười.

"Thế thì gần nhà anh rồi."

Lan cũng cười.

"Em biết. Anh cùng học phổ thông với chị em mà “

Con tàu tăng tốc. Bên ngoài cửa kính, những cánh đồng lúa cuối vụ nối tiếp nhau lùi dần trong bóng tối. Trong toa tàu, ánh đèn vàng dịu dần khi hành khách bắt đầu chuẩn bị ngủ. Hai người xa lạ tiếp tục câu chuyện như thể đã quen từ lâu.

Họ nói về những mùa nước sông Mã dâng cao.

Những phiên chợ quê. Những buổi tan trường đạp xe qua cánh đồng ngập hương lúa. Những mùa phượng đỏ. Và cả nỗi lo của những người trẻ đang đứng trước ngưỡng cửa tương lai.

Đến lúc ấy anh mới biết, Lan rất thích văn học.

Ước mơ của cô là thi vào Trường Đại học Sư phạm Hà Nội để sau này trở thành cô giáo dạy Văn.

"Em thích thơ không?"

Lan cười.

"Thích lắm."

"Còn anh thì làm thơ."

Cô ngạc nhiên. Anh học Bách khoa mà làm thơ?

Anh cũng cười. Có ai quy định học cơ khí thì không được mơ đâu.

Tiếng cười của cô trong trẻo như giọt nước đầu nguồn. Lần đầu tiên từ khi nhập học, anh cảm thấy nỗi nhớ nhà trong lòng mình dịu đi.

Đêm ấy, giữa tiếng bánh tàu đều đều, anh mở cuốn sổ cha vừa tặng. Anh viết vài câu thơ về chuyến đi.

Lan lặng lẽ đọc.

Rồi ngẩng lên, nói bằng giọng rất khẽ:

"Em thích những câu thơ có mùi quê như thế."

Anh không biết rằng, chính câu nói giản dị ấy đã mở đầu cho một câu chuyện sẽ theo mình suốt nhiều năm sau. Đôi khi, tình yêu không đến từ một ánh nhìn đầu tiên. Mà bắt đầu từ việc có một người đủ lặng để nghe được tiếng nói của tâm hồn mình. Đêm càng về khuya, toa tàu càng trở nên tĩnh lặng. Tiếng nói chuyện thưa dần rồi tắt hẳn. Chỉ còn tiếng bánh sắt nghiến đều trên đường ray, khi khoan thai như nhịp thở, khi dồn dập như nhịp tim của những người trẻ đang lặng lẽ bước qua một ngưỡng cửa mới của cuộc đời. Lan vẫn chưa ngủ. Cô ngồi tựa đầu vào cửa kính. Bên ngoài chỉ còn bóng tối và những đốm sáng hiếm hoi của những ga xép lướt qua như những vì sao rơi xuống mặt đất. Anh khẽ hỏi: Em không ngủ sao? Lan mỉm cười. Em sợ ngủ quên rồi lỡ mất Hà Nội.

Anh bật cười. Hà Nội đâu dễ chạy mất. Nhưng lần đầu đến một nơi mình mơ ước, em muốn được nhìn thấy nó ngay từ giây phút đầu tiên. Anh nhìn cô gái ngồi cạnh. Ánh đèn vàng trong toa tàu phủ lên mái tóc cô một màu óng dịu. Gương mặt ấy vẫn còn nguyên nét hồn nhiên của tuổi mười tám, nhưng trong ánh mắt đã thấp thoáng sự can đảm của một người dám rời quê hương để đi tìm tương lai. Một cơn gió lùa qua khe cửa. Lan khẽ rùng mình. Anh cởi chiếc áo khoác đang mặc, nhẹ nhàng choàng lên vai cô. Anh không lạnh à? Con trai Bách khoa quen rồi. Lan cúi đầu. Em sẽ giữ cẩn thận. Không phải giữ áo. Thế giữ gì? Anh cười. Giữ sức khỏe để còn thi. Cô cũng cười. Nụ cười rất khẽ. Nhưng đủ làm cả toa tàu bỗng trở nên ấm áp. Đã quá nửa đêm. Hai người bắt đầu kể cho nhau nghe những câu chuyện nhỏ bé của tuổi học trò. Anh kể về những buổi chiều theo cha đến trường sửa lại bàn ghế cho học sinh. Về mẹ, người cô giáo dạy Văn luôn mang sách về nhà và thường đọc thơ cho con trai nghe dưới ánh đèn dầu. Lan kể về những cánh đồng quê mỗi mùa gặt, về người mẹ bán hàng ngoài chợ huyện, về giấc mơ trở thành cô giáo để được đứng trên bục giảng như cô giáo dạy Văn mà cô kính trọng nhất. Em thích thơ từ bao giờ? anh hỏi. Lan ngẫm nghĩ. Chắc từ lúc biết nhớ.

Nhớ ai? Nhớ quê. Rồi cô nhìn sang anh. Còn anh? Anh làm thơ vì sợ một ngày nào đó mình quên mất quê hương. Lan không nói gì. Chỉ lặng lẽ mở cuốn sổ thơ của anh ra đọc lại từng trang. Có bài thơ còn dang dở. Có những dòng chỉ mới viết một nửa. Cô khẽ dùng đầu ngón tay vuốt lên nét mực còn mới.

Em có cảm giác những câu thơ này chưa viết xong. Vì người viết vẫn đang lớn lên. Vậy sau này anh nhớ viết tiếp nhé. Để làm gì? Để em đọc. Câu trả lời giản dị ấy khiến anh lặng người. Lần đầu tiên, anh thấy thơ của mình không còn là những trang giấy cất kín trong ngăn bàn. Nó đã có một người đợi đọc. Khoảng hai giờ sáng. Con tàu giảm tốc để vào một ga nhỏ. Một cú xóc mạnh làm cả toa rung lên. Lan chưa kịp bám vào thành ghế đã nghiêng hẳn về phía anh. Theo phản xạ, anh đưa tay đỡ lấy. Khoảng cách giữa hai người bỗng gần đến lạ. Đôi mắt cô mở lớn. Trong veo. Hoang mang. Mà cũng dịu dàng. Ngoài cửa kính, bóng tối vẫn trôi lặng lẽ. Trong toa tàu, mọi người vẫn ngủ say. Chỉ còn tiếng bánh sắt đều đều như nhịp đếm của thời gian. Anh bỗng thấy mọi lời nói đều trở nên thừa thãi. Ở tuổi mười chín, trái tim luôn đi nhanh hơn lý trí. Anh khẽ cúi xuống. Một nụ hôn chạm rất nhẹ lên môi cô. Không cuồng nhiệt. Không vội vàng. Chỉ như một cánh hoa vô tình rơi xuống mặt hồ phẳng lặng. Lan khẽ khép mắt. Khoảnh khắc ấy ngắn ngủi đến mức chính anh cũng không biết đó là thực hay chỉ là một giấc mơ đi ngang tuổi trẻ. Khi anh lùi lại, gương mặt cô đỏ bừng. Cô quay nhìn ra cửa sổ. Một lúc rất lâu. Không ai nói gì. Rồi cô khẽ lên tiếng: Anh... Anh cúi đầu. Anh xin lỗi. Lan lắc đầu. Đừng xin lỗi. Em giận anh à? Cô mỉm cười rất nhẹ. Nếu giận... thì em đã đẩy anh ra rồi. Hai người cùng bật cười. Tiếng cười nhỏ đến mức tan ngay trong tiếng bánh tàu. Nhưng từ giây phút ấy, họ đều hiểu chuyến tàu này đã không còn chỉ là một chuyến đi. Nó đã chở theo mối tình đầu của hai người. Khoảng bốn giờ sáng. Tiếng loa vang lên báo hiệu tàu sắp vào ga Hàng Cỏ. Bầu trời phía đông bắt đầu nhạt màu. Một dải sáng mỏng hiện lên sau những mái nhà cũ. Hà Nội thức giấc trong màn sương đầu thu. Con tàu từ từ dừng lại. Những cánh cửa toa mở ra. Dòng người mang theo va li, bao tải, giỏ mây... lặng lẽ bước xuống sân ga. Anh xách giúp Lan chiếc va li nhỏ. Hai người đi chậm giữa dòng người tấp nập. Không ai muốn nói lời tạm biệt trước. Đến cổng ga, Lan dừng lại. Em phải sang phố Bạch Mai. Người quen đang đợi. Anh gật đầu. Còn anh về ký túc xá. Một khoảng lặng kéo dài. Giữa quảng trường trước ga, thành phố bắt đầu đông dần. Xe đạp leng keng. Tiếng rao hàng sớm. Mùi cà phê đầu phố quyện với hương hoa sữa cuối mùa. Lan mở chiếc túi xách nhỏ. Lấy ra một chiếc lá bàng đã ép phẳng giữa cuốn sách. Em mang từ quê ra. Cô đặt chiếc lá vào cuốn sổ thơ của anh. Để anh khỏi quên chuyến tàu này. Anh nhìn chiếc lá rất lâu. Rồi nhìn cô. Anh sẽ không quên. Lan cười. Em cũng vậy. Cô bước đi. Được vài bước lại quay đầu. Anh Thanh! Ừ? Khi nào viết thêm thơ... ...đừng quên gửi cho em. Anh chỉ kịp gật đầu. Giữa dòng người mỗi lúc một đông, bóng cô gái nhỏ dần rồi khuất sau hàng xà cừ đang chuyển lá. Anh đứng rất lâu trước sân ga Hàng Cỏ. Trong tay vẫn là cuốn sổ thơ có chiếc lá bàng màu đỏ. Lần đầu tiên trong đời, anh nhận ra có những cuộc chia tay diễn ra chỉ sau một đêm gặp gỡ. Nhưng cũng chính những cuộc chia tay ngắn ngủi ấy lại mở đầu cho một nỗi nhớ có thể theo con người đi suốt cả tuổi trẻ. Từ phía cuối sân ga, tiếng còi một đoàn tàu khác lại vang lên. Dài. Xa. Mênh mang. Anh lặng lẽ quay về phía ký túc xá Bách khoa. Không hề biết rằng, từ buổi sáng đầu thu ấy, trong cuốn sổ thơ của mình sẽ luôn có một chiếc lá bàng ép khô. Còn trong trái tim, sẽ luôn có một người con gái đã bước xuống ga Hàng Cỏ sau một chuyến tàu đêm.