TẦM NHÌN CỦA NHÀ THIẾT KẾ XƯA

Mẫu thiết kế cổ được ưa chuộng nhất với tầm nhìn thiết kế vượt thời gian từ nhận thức của nhà thiết kế xưa. Mộ phần của người kiến trúc sư đó sớm đã trở nên hoang tàn, nhưng trách nhiệm của người kiến trúc sư đó vẫn chưa hề kết thúc.

Ngày đăng: 23-07-2016

3,126 lượt xem

MẪU THIẾT KẾ CỔ – DI SẢN CỦA THỜI GIAN VÀ TRÁCH NHIỆM KHÔNG KẾT THÚC CỦA NGƯỜI KIẾN TRÚC SƯ

Trong thế giới kiến trúc, có những công trình không chỉ được xây dựng bằng vật liệu mà còn được tạo nên từ tư duy, cảm xúc và tầm nhìn vượt xa thời đại của người thiết kế. Những mẫu thiết kế cổ chính là minh chứng rõ nét cho điều đó. Chúng không đơn thuần là những công trình cũ kỹ còn sót lại, mà là những bản tuyên ngôn sống động về nghệ thuật, khoa học và triết lý sống của con người trong quá khứ.

Người kiến trúc sư xưa không thiết kế chỉ để hoàn thành một công trình, mà họ kiến tạo nên những không gian mang linh hồn. Trong từng đường nét, từng tỷ lệ, từng chi tiết trang trí đều ẩn chứa sự tính toán tỉ mỉ và một nhận thức sâu sắc về tự nhiên, con người và thời gian. Họ không có phần mềm, không có máy móc hiện đại, nhưng lại có một thứ mà ngày nay đôi khi bị lãng quên – đó là trực giác kiến trúc và sự kết nối sâu sắc với môi trường sống.

Những mẫu thiết kế cổ được ưa chuộng không phải vì chúng “cũ”, mà vì chúng “đúng”. Đúng về tỷ lệ, đúng về công năng, đúng với khí hậu, văn hóa và nhu cầu của con người. Chính sự “đúng” này đã giúp chúng vượt qua thử thách của thời gian. Dù hàng trăm năm trôi qua, những nguyên lý ấy vẫn còn nguyên giá trị, thậm chí trở thành nền tảng cho các xu hướng kiến trúc hiện đại như kiến trúc bền vững, kiến trúc sinh thái.

Nhưng thời gian là một lực lượng không thể cưỡng lại. Nhiều công trình đã dần xuống cấp, bị bỏ hoang hoặc chỉ còn là tàn tích. Những bức tường nứt vỡ, những mái ngói phủ rêu, những hành lang im lặng… tất cả tạo nên một vẻ đẹp buồn, nhưng đầy chiều sâu. Đó không phải là sự kết thúc, mà là một dạng tồn tại khác – nơi ký ức và giá trị vẫn âm thầm hiện diện.

Ở một nơi nào đó, mộ phần của người kiến trúc sư có thể đã hoang tàn, không còn ai nhắc đến tên họ. Nhưng nghịch lý ở chỗ, chính khi con người quên đi họ, thì công trình của họ lại tiếp tục lên tiếng. Nó kể câu chuyện về một thời đại, về một tư duy thiết kế, về một cách con người từng sống, từng cảm nhận không gian và ánh sáng.

Trách nhiệm của người kiến trúc sư vì thế không kết thúc khi công trình hoàn thành. Nó kéo dài theo thời gian, sống cùng công trình, ảnh hưởng đến cách con người sử dụng không gian, cảm nhận môi trường và tương tác với nhau. Một thiết kế tốt không chỉ giải quyết nhu cầu hiện tại, mà còn phải có khả năng thích nghi, tồn tại và tiếp tục phục vụ trong tương lai.

Trong bối cảnh hiện đại, khi kiến trúc đôi khi bị chi phối bởi tốc độ, chi phí và xu hướng ngắn hạn, việc nhìn lại những mẫu thiết kế cổ là một cách để “tỉnh thức”. Nó nhắc nhở rằng kiến trúc không chỉ là xây dựng, mà là tạo ra giá trị lâu dài. Không chỉ là hình thức, mà là trải nghiệm. Không chỉ là hiện tại, mà là tương lai.

Có thể nói, mỗi công trình cổ là một “người kể chuyện thầm lặng”. Nó không nói bằng lời, nhưng lại truyền tải thông điệp qua không gian, ánh sáng và thời gian. Và người kiến trúc sư – dù đã đi xa – vẫn tiếp tục thực hiện trách nhiệm của mình thông qua chính những công trình đó.

Đó chính là vẻ đẹp sâu sắc nhất của kiến trúc: khi con người hữu hạn, nhưng tư duy và giá trị họ tạo ra lại có thể trở nên bất tử.

Năm 1985, người ta phát hiện, Đại lễ đường có lịch sử 350 năm của Đại học Oxford gặp vấn đề nghiêm trọng về an toàn.

Qua kiểm tra, 20 thanh xà ngang của đại lễ đường đã bị phong hóa mục nát, cần phải được thay thế ngay lập tức.
Mỗi một thanh xà đều được chế tạo từ những cây gỗ sồi rất lớn, để bảo trì diện mạo cho đại lễ đường với lịch sử 350 năm này, chỉ có thể thay thế bằng cây sồi khác.
Vào những niên đại năm 1985, nếu muốn tìm 20 cây sồi cỡ lớn như vậy là điều không dễ dàng, nếu có thể tìm được, mỗi một thanh gỗ sồi cũng phải mất chi phí ít nhất là 250.000 USD.
Điều này khiến trường Đại học Oxford không thể làm gì được.

Lúc này, một người thợ làm vườn trong trường báo cáo, 350 năm trước, kiến trúc sư xây dựng nên đại lễ đường đã sớm biết trước thời sau sẽ gặp vấn đề khó khăn này, nên năm đó đã mời rất nhiều thợ làm vườn tới trồng một lượng lớn cây sồi trong hoa viên của trường học, cho đến hôm nay, kích thước của mỗi một cây sồi đã hoàn toàn vượt quá kích thước cần thiết để chế tạo xà ngang.
Tin tức này thực sự khiến cho người ta cảm thấy kính nể!

Một vị kiến trúc sư từ 350 trước lại có tâm và tầm nhìn xa như vậy. Mộ phần của người kiến trúc sư đó sớm đã trở nên hoang tàn, nhưng trách nhiệm của người kiến trúc sư đó vẫn chưa hề kết thúc.

Cuộc đời không phải là một đường chạy mà nó là cả một hành trình dài. Một loại sức mạnh vẫn tồn tại dù hành trình ấy có dừng lại, đó là “trách nhiệm”.
Hãy là một người sống một cách trọn vẹn có trách nhiệm, không chỉ với chính mình mà còn với những người xung quanh, với những việc mình làm, những gì mình nói, Anh Chị nhé!

XEM TIẾP THEO